Harakiri nedir?

Japonlar'a mahsus bir intihar şeklidir. Harakiri Japonya'da eskiden sadece asillere has bir intihar şekliydi. Düşman eline düşerek haysiyetinin lekelenmesini istemeyen Japon asilleri bu yola baş vururdu. Sonraları suçlu görülen asiller imparatorun emriyle harakiri yapmaya başladılar. Bu gibi durumlarda harakirinin özel bir merasimi vardı. Harakiri yapacak şahıs, hazırlanan özel bir sedire oturur, şahitler ve ilgili memurlar yanında yer alırdı.

Bundan sonra mahkum hançeri sol taraftan karnının üst kısmına batırır, sağa doğru çeker ve biraz yukarıya doğru keserdi. Harakiri mecburiyeti 19. yüzyılın ikinci yarısında yasak edildi. Harakiri gönüllü ve mecburi yapılanlar olarak ikiye ayrılır. Cezai olarak yapılanı, Japonya’da derebeylikler zamanında suçlu ve asiler tarafından şerefli bir ölüm kabul edilerek uygulanırdı.

Resmi bir törenden sonra, suçlu, halkın önünde suçunu itiraf eder, daha sonra da hançeri karnının soluna saplayarak sağa doğru çekerdi. Harakiri gönüllü olarak ise asiller tarafından tatbik edilirdi. Asiller düşmana esir olmamak, şerefini veya namusunu korumak için harakiri yaparlardı. Bu şekilde intihar bir samuray, savaşçı veya asil tarafından en şerefli yol kabul edilirdi. Gönüllü olarak yapılan harakiride intihar eden, karnını hançer ile kendisi keser, başı ise başkası tarafından kılıçla kesilirdi. Böyle ölen bir kimse mallarını yakınlarına bırakabilirdi.

Cezai olarak yapılan harakiri 1868 yılında kaldırıldı. Gönüllü olarak yapılan ise bu tarihten sonraki zaman zarfında da milli buhran, felaket gibi özel zamanlar ve çeşitli hadiseleri protesto etmek, lidere bağlılık belirtmek icab etmesi gibi özel durumlarda tatbik edilmiştir. 1912 senesinde Kont Maresuke Nogi ve karısı, İmparator, Nleipi’nin ölümünden dolayı duydukları üzüntüyü ifade etmek gayesi ile harakiri yaparak intihar ettiler. Rus-Japon Savaşı ve İkinci Dünya Savaşı sırasında çok sayıda Japon subayı esir olmak yerine harakiri ile intihar yolunu seçtiler. 1977 yılından itibaren gönüllü olarak yapılan harakiri de kanun ile yasaklandı.

harakiri

Seppuku ayrıca hara-kiri ("karın-kesmek") olarak bilinir. Seppuku ile aynı kanji ile yazılır ancak ters dizilimdedir. Japoncada hara-kiri konuşma dilinde, seppuku ise resmi bir terim olarak kullanılır. Samuraylar seppuku kelimesini kullanırken, sıradan Japonlar hara-kiri kelimesini kullanmaktaydı. Günümüzde hara-kiri daha yaygın olarak bilinmektedir. Çünkü hara-kiri kelimesi Japoncada "karın deşmek" anlamına geldiği için argo olarak kabul edilir.

Efendisinin ölümünden sonra seppuku yapmak oyibara olarak adlandırılır, adet aynıdır. Seppuku, feodal Japonya' da özellikle samuray sınıfının savaşta yenilgi sonucunda hayatta kaldıysa yapması gereken intihar olarak adlandırılmaktadır. Gerçekte ise savaşta yenilen samurayın böyle bir zorunluluğu olmadığı gibi, bu sadece samuraylara has bir davranış da değildir. Genellikle efendisine doğru hizmet edememiş samuraylara Edo hanedanı döneminde bir nevi onurlandırma amaçlı cezalandırma yöntemidir.

Seppukuda esas olan, samurayın yaşamı boyunca her an beklediği ölüme kendi eliyle fakat korkunç acılar içerisinde kavuşmasıdır. Zaman içerisinde "seppuku" yapmanın verdiği acıyı önlemek için intihar eden samurayın en yakın arkadaşına karnı kesme işlemini takiben kafasını kesme görevi verilmiştir, bu kişilere "kaishakunin" denilirdi ve genellikle samurayın en yakın olduğu ya da en güvendiği kişilerden seçilirdi.

Sözlükte "harakiri" ne demek?

1. Japonlarda karnını bıçakla deşme yoluyla kendini öldürme.

Harakiri kelimesinin ingilizcesi

n. honorable suicide through self-disembowelment (ceremonial suicide practiced by the Japanese samurai when disgraced or under a death sentence)
n. harakiri, suicide through disembowelment
n. hara-kiri, honorable suicide formerly practiced by the samurai of Japan